
Antalya’da süren COP31 İklim Zirvesi’ne gidenler, bugünün havasını geçmişin ve olası bir geleceğin havasıyla karşılaştırabiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kurduğu Karbon Deneyim Alanı, 20 Kasım’a kadar ziyarete açık.
Alanda iki ayrı kabin var. Birinde havadaki karbondioksit oranının milyonda 305 parça (ppm) olduğu 1926 yılının koşulları canlandırılıyor. Diğerinde yüksek emisyon senaryosuna göre bu oranın 1.135 ppm’e çıktığı 2100 yılının havası yaşatılıyor. Yetkililer 2100 kabinini bir tahmin olarak değil, bir “stres testi” olarak kurguladıklarını belirtiyor. Kabin, emisyonlar yüksek seyrederse nasıl bir havanın solunacağını gösteriyor.
Kabinler iki yerde kurulu. Mavi Bölge’dekiler Türkiye Pavilyonu’nun karşısında, Yeşil Bölge’dekiler Sıfır Atık Sahnesi’nin girişinde yer alıyor. Her bölgede ikişer kabin var.
Deneyim 155 saniye sürüyor. Ziyaretçiler önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor, ardından kabinin atmosferini yaşıyor.
İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, iki kabini de gezen insanların havanın değerini dakikalar içinde anlayabildiğini söyledi. Yüksel’e göre küresel ısınma sadece buzulların erimesinden ibaret değil, soluduğumuz havayı da etkiliyor. Bu da yaşam kalitemizi ve sağlığımızı etkiliyor. Yüksel, bunun gelecek nesillere aktarılması gereken bir sorumluluk olduğunu da ekledi.
Kabinden çıkanlar farkı bedenlerinde hissettiklerini anlattı. Berlin’den gelen Johanna Wietschel, 2100 kabinindeki filmi sonuna kadar izleyemedi. “Hava çok nemli ve sıcaktı. Terlemeye başladım, kendimi çok rahatsız hissettim” diyen Wietschel, kabindeki havayı bu yaz sıcak hava dalgalarının vurduğu Berlin’in temmuz ve ağustos aylarına benzetti. 1926 kabinini ise “çok rahat, ferahlatıcı” diye tarif etti.
Ukraynalı katılımcı Oksana Abduloieva önce 1926 kabinine girdi. İki kabin arasında belirgin bir fark hissettiğini söyleyen Abduloieva, kendi neslinin, torunlarının ve belki onların çocuklarının çok farklı koşullarda yaşayacağını düşünmenin onu üzdüğünü anlattı.
Teknik görevli Mustafa Yıldırım ise önce 2100 kabinine girdi. Havanın çok sıcak olduğunu ve nefes almakta güçlük çektiğini belirten Yıldırım, beş dakika dayanabileceğini ama bütün güne yayılırsa bunun dayanılmaz olacağını söyledi. Sonra 1926 kabinine geçen Yıldırım, orayı gördüklerinin ardından “vaha gibi, cennet gibi” bulduğunu ifade etti.
Alanda bir de anket kiosku var. Ziyaretçiler beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarıyla ilgili 7 kısa soruyu yanıtlıyor. Kiosk, kişinin yıllık karbon ayak izini hesaplıyor ve sonucu dünya ortalamasıyla, bir de küresel ısınmada hedeflenen 1,5 derece sınırıyla karşılaştırıyor. Ziyaretçiye bir iklim etiketi de veriliyor. Etiket, “Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?” sorusunun cevabını gösteriyor.
Kiosklar Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere dokuz dilde çalışıyor. Hesaplama yöntemi ve kaynakları ekranda açıkça görülüyor. Sonuç, farkındalık amacıyla yapılmış bir tahmin olarak sunuluyor. İsteyen ziyaretçi sonucunu QR kodla telefonuna alabiliyor.

