
Türkiye’deki bütün üniversiteler, Antalya’da düzenlenen COP31 iklim konferansında projeleriyle yer aldı. Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) koordinasyonunda 208 üniversite, toplam 2 bin 478 bilimsel projeyi sergiledi. Projeler enerjiden tarıma, atık yönetiminden sağlığa kadar günlük hayata dokunan birçok alanı kapsıyor.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı, Antalya EXPO Center’da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde yapıldı. Üniversitelerin projeleri iklim değişikliğinin etkilerini azaltma, iklime uyum, doğal kaynakları koruma, sürdürülebilir üretim ve yeşil dönüşüm başlıklarında toplandı. Mühendislikten sağlık bilimlerine, tarımdan mimarlığa, sosyal bilimlerden dijital teknolojilere kadar farklı alanlardan çalışmalar vardı.
YÖK Başkanı Erol Özvar, konferansın Antalya’da yapılmasının Türkiye’nin küresel sorunlara çözüm üretme ve büyük uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapma gücünü gösterdiğini söyledi. Özvar’a göre COP31’i önceki toplantılardan ayıran özelliklerden biri, üniversitelerin bilimsel çalışmalarının daha görünür olması. Özvar, “COP31’de akademik boyut ağırlık kazandı.” dedi. Üniversitelerin YÖK’ün rehberliğinde bir araya gelerek projelerini ve çözüm önerilerini uluslararası bir platformda tanıttığını belirtti. İklim değişikliğinin bütün dünyayı etkileyen ortak bir sorun olduğunu, bilimsel araştırmaların bu mücadelede daha fazla öne çıkması gerektiğini de ekledi.
Özvar, kampüslerle ilgili bir gelişmeye de değindi. YÖK’ün öncelikli gündemlerinden biri iklim dostu ve sürdürülebilir kampüsler oluşturmak. Üniversiteler birkaç yıldır sürdürülebilirlik ölçütleri ve iklim dostu uygulamalar bakımından değerlendiriliyor, bu ölçütlere göre sıralanıyor. Uygulamalara uyum da değerlendirme süreçlerinde dikkate alınıyor.
Yapay zekâ, büyük veri, dijital ikiz ve veri analitiği gibi teknolojiler sergilenen çalışmalarda önemli yer tuttu. Bunlar enerji tüketimini izlemek, karbon emisyonlarını azaltmak, iklim verilerini analiz etmek, su kaynaklarını takip etmek ve sürdürülebilir kampüs modelleri geliştirmek için kullanıldı. Amaç, iklim değişikliğinin etkilerini daha doğru ölçmek, riskleri önceden belirlemek ve kaynakları verimli kullanmak.
Enerji alanında yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, hidrojen teknolojileri, karbon azaltımı ve yeşil sanayi dönüşümü öne çıktı. Projeler temiz enerjinin yaygınlaştırılmasını, üretimde enerji verimliliğinin artırılmasını ve kampüslerin karbonsuzlaştırılmasını hedefliyor. Böylece Türkiye’nin enerji dönüşümüne ve düşük karbonlu üretim hedeflerine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Tarım, su ve gıda tarafında kuraklığa dayanıklı tarım uygulamaları, alternatif ürünler, sürdürülebilir hayvancılık, su kaynaklarının etkin yönetimi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve tarımsal atıkların değerlendirilmesi üzerine projeler sunuldu. Üniversiteler, iklim koşullarına uyum sağlayabilen tarım ve gıda sistemleri geliştirerek gıda güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Atık ve kaynak kullanımına yönelik projeler de vardı. Atık pillerden değerli maddelerin geri kazanılması, biyobozunur ambalajlar, plastik atıkların farklı ürünlere dönüştürülmesi ve yapı malzemelerinin yeniden kullanılması bu çalışmalar arasında yer aldı. Hedef, doğal kaynak tüketimini ve atık miktarını azaltmak.
Kentler ve yaşam alanları için de çözümler paylaşıldı. İklim değişikliğine uyumlu şehirler, sürdürülebilir ulaşım, dayanıklı yapılar ve kültürel mirasın korunması konuları ele alındı. Üniversiteler, aşırı hava olaylarına, kuraklığa ve orman yangınlarına karşı dirençli yerleşim modellerini, ayrıca deprem riskine yönelik dayanıklı yapı ve afet yönetimi çalışmalarını sundu.
İklimin insan sağlığına etkisi de araştırma konuları arasındaydı. İklime dirençli sağlık sistemleri, gezegen sağlığı, sağlık hizmetlerinde kaynak verimliliği ve yapay zekâ destekli uygulamalar bu alandaki başlıklardı. İklim okuryazarlığı, eğitim, toplumsal farkındalık ve iklim yönetişimi projeleri ise çalışmaların topluma dönük yönünü gösterdi.

