İçeriğe geç
Siirt Odak
22 Kasım 2026, Pazar
Teknoloji

TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizi, Akademiler Köprü Olmalı

TÜBA Başkanı Şeker, COP31'de iklim krizinin sağlık boyutunu ve bilim akademilerinin politikalardaki rolünü anlattı.

Siirt 2 dakikada okunur 0 okunma
TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizi, Akademiler Köprü Olmalı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, iklim politikalarında bilim akademilerinin üstlenmesi gereken rolü anlattı. Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu vurgulayarak bağımsız bilimsel danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşit uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çekti.

Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleşti. Oturumu ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yönetti. Panelde, Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso da konuşmacı olarak yer aldı.

Sağlık Riskleri Artıyor

Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini ve bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandı. Yaşlılar, çocuklar, açık havada çalışanlar ve kaynakları sınırlı topluluklar en fazla risk altında olan gruplar olarak öne çıktı. Şeker, bu nedenle “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini savundu.

Bilim ve Politika Arasında Köprü

Şeker, akademilerin katkısını üç başlıkta değerlendirdi. Birincisi, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesidir. İkincisi, önleyici sağlık hizmetleri ile kurumsal kapasitenin güçlendirilmesidir. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğidir. Türkiye’de TÜBA, TÜBİTAK ve TÜSEB’in birbirini tamamlayan rollerine dikkat çeken Şeker, bu yapının örnek bir iş birliği modeli olduğunu ifade etti. Ayrıca TÜBA’nın “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan sentez raporunu hatırlattı.

Somut Öneriler

Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun sorusu üzerine Şeker, üç öneri sundu: sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulması, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel veri ve araştırma kapasitelerinin geliştirilmesi ve düşük ve orta gelirli ülke araştırmacılarının uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer alması. Şeker yanıtını, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” sözleriyle tamamladı.

Başarı Nasıl Ölçülmeli?

Şeker, bilimsel akademilerin görevinin raporlar hazırlamakla sınırlı olmadığını belirtti. Hükümetlerin önceliklerini belirlemesine, politikalarının etkisini değerlendirmesine ve ilerlemeyi izlemesine yardımcı olunması gerektiğini söyledi. İklim ve sağlık alanındaki başarının, üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

Diğer Teknoloji Haberleri

Son Haberler