TÜBA Konsey Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına, İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.
İki ülke arasındaki köklü bağlar
Koyuncu, ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslardan ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinde, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarında ve kültürel etkileşimlerde köklendiğini vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci değerlendirdi.
Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti.
Bilimsel iş birliği ve bilim diplomasisi
Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan belgelerle hazırlanan eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu ifade etti. Roma’da yürütülen ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinen Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu söyledi.
Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendiren temel araçlardan biri olduğunu belirten Koyuncu, uluslararası bilimsel iş birliklerinin iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda belirleyici olacağını kaydetti. Bu çerçevede TÜBA ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) hatırlattı.
Oturumlarda ele alınan başlıklar
Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret alanında ele aldı. Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini sundu. Alessandro Albanese Ginammi, Türkiye-İtalya ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Program, Gaetano Sabatini’nin kapanış konuşmasıyla tamamlandı.
